Öğren › Bölüm 01 · Temeller
10 m havalı tabanca nedir?
Bir kişi, bir el, bir tabanca ve on metre ötede bir hedef. Rüzgâr yok, geri tepme neredeyse yok, önünü kesen bir rakip de yok. Peki bunda iyi olmak neden yıllar sürüyor? İşe saatle başla.
Önce düşün: Bir eleme yarışması 75 dakikada 60 atıştan oluşur. Her atış için ortalama ne kadar süren var?
Branş tek bir resimde
İki ayağın da atış yerinin içinde olacak şekilde durursun. Tabanca tek elle tutulur ve tek elle atılır; kolunu başka hiçbir şey desteklemez. On metre önünde 170 mm kenarlı kare bir kart vardır ve merkezi yerden 1.40 m yukarıdadır. On metre poligonları her zaman kapalı alandadır.
Tabanca 4.5 mm çaplı kurşun bir saçmayı yaklaşık 150 m/s hızla fırlatır. Sessizdir, neredeyse hiç tepmez ve saçma temiz, yuvarlak bir delik açar. Buradaki beceri güç değildir. Aynı şeyi, aynı şekilde, arka arkaya altmış kez yapmaktır.
Baştan sona bir yarışma
Eleme yarışması, kulüp yarışmasından Olimpiyat Oyunları’na kadar her düzeyde aynı zaman çizelgesini izler.
- Başlamadan 25 dakika önce atış hattına çağrılırsın.
- 10 dakika yerleşme süresi. Çantanı aç, sehpanı kur, kuru atış yap.
- 15 dakika hazırlık ve deneme süresi. İstediğin kadar deneme atışı yap. Bunlar puana sayılmaz.
- 75 dakikada 60 yarışma atışı. Tam halka puanlanır ve onar atışlık altı seri olarak gösterilir. Alınabilecek en yüksek toplam 600’dür.
- En iyi 8 sporcu finale çıkar.
Elemede her atış 0 ile 10 puan arasında bir değer alır. Bir deliğin tam olarak nasıl puana dönüştüğünü Hedef ve Bir atış nasıl puanlanır derslerinde göreceksin.
Önce düşün: Elemeyi 590 ile birinci bitirdin. Sekizinci finalist 577 attı. Final başladığında ne kadar öndesin?
- 13 puan — elemedeki fark finale taşınır
- Birkaç puan — fark küçültülerek aktarılır
- Hiç — her finalist sıfırdan başlar
Final
Finalin kendine özgü bir ritmi vardır. 5 dakika hazırlık ve deneme süren olur. Ardından beşer atışlık iki seri gelir ve her seri için 250 saniye verilir. Bundan sonra her atış komutla, tek tek ve her biri için 50 saniye içinde atılır. Atışlar onda bir hassasiyetle, en fazla 10.9 olarak puanlanır ve puanlar canlı gösterilir.
12 atıştan sonra sekizinci sıradaki sporcu elenir. Ardından son iki atışa iki sporcu kalana kadar her iki atışta bir sporcu daha elenir. Finalin sonlarında tek bir kötü atış madalyaya mal olabilir. Bu baskı, branşın sınadığı şeylerin büyük bir parçasıdır. Tüm ayrıntılar Final dersinde.
Kimlere uygun
ISSF (Uluslararası Atıcılık Sporları Federasyonu) kurallarında alt ya da üst yaş sınırı yoktur. 21 yaşına girdiğin yılın 31 Aralık gününe kadar genç sayılırsın ve gençler büyüklerin yarışmalarına da katılabilir. Kadınlar ve erkekler tamamen aynı atış programını atar; bir kadınla bir erkeği eşleştiren bir karma takım yarışması da vardır. Para atıcılığın da kendi 10 metre havalı tabanca yarışmaları vardır.
Önce düşün: Paris 2024’teki olimpiyat atıcılarının yaş ortalaması sence kaçtı?
Özel bir güce ihtiyacın yok ama sabra ihtiyacın var. Bir yarışma tabancası en fazla 1.5 kg ağırlığında olabilir. Onu bir yarışmada en az 60 kez kaldırırsın; buna her deneme atışı ve vazgeçip yeniden başladığın her atış da eklenir. İyi görme sandığından daha az işe yarar: gözün arpacığa odaklanır, hedef ise her zaman bulanıktır.
Önce düşün: En iyi atıcıların bile nişangâhı hedefin üzerinde salınır. Ulusal düzeydeki ve elit tabanca atıcıları üzerine yapılan çalışmalarda iyi atışları kötülerden en çok ne ayırdı?
- Tabancanın ne kadar sabit tutulduğu
- Nişangâhın nereye yöneltildiği ve tetiğin ne zaman, ne kadar temiz düştüğü
- Atıcının görme keskinliği
Zaman açısından bedeli
Bir yarışma günü atış hattında yaklaşık iki saat sürer. İyi bir atıcı olmak ise çok daha uzun sürer. Çoğu kişi bir kulüp tabancası ve bir antrenörle başlar, kendi tabancasını daha sonra alır. O aşamaya geldiğinde satın alma rehberine göz at.
- Tek el, ayakta, merkezi yerden 1.40 m yukarıdaki bir hedefe 10 m mesafe.
- Eleme: 75 dakikada 60 atış, tam halka puanlama, en iyi 8 sporcu finale.
- Final sıfırdan başlar: ondalıklı puanlanan 24 atış, 12. atıştan itibaren eleme anlarıyla.
- Yaş sınırı yok. Beceri güç ya da kusursuz görme değil, aynı atışı tekrar tekrar yapabilmektir.